ปลดหนี้ก้อนโตด้วยวิธี Snowball เทคนิคจิตวิทยาที่ทำให้เราปิดบัตรเครดิตได้ไวขึ้น

ใครที่มีบัตรเครดิตหลายใบและกำลังจ่ายขั้นต่ำเลี้ยงไข้อยู่ทุกเดือน คงจะเข้าใจความรู้สึกของการ “จมกองหนี้” ดีใช่ไหมคะ

พอเงินเดือนออกปุ๊บ ก็ต้องรีบโอนจ่ายบัตรใบนั้นทีใบนี้ที สุดท้ายเงินหมดเกลี้ยงแต่ยอดหนี้ต้นแทบไม่ลดลงเลย สถานการณ์แบบนี้ไม่ได้แก้ได้ด้วยการหาเงินเพิ่มเพียงอย่างเดียวค่ะ แต่ต้องแก้ด้วย “กลยุทธ์”

ทฤษฎีก้อนหิมะ เริ่มจากเล็กไปหาใหญ่

หลักการของ Snowball นั้นเรียบง่ายแต่ทรงพลังมากค่ะ ลองจินตนาการถึงก้อนหิมะที่กลิ้งลงมาจากยอดเขา ตอนแรกมันอาจจะเป็นแค่ก้อนเล็ก ๆ แต่พอเกลือกกลิ้งไปเรื่อย ๆ มันจะสะสมหิมะจนใหญ่ขึ้นและมีความเร็ว แรง จนไม่มีอะไรมาหยุดมันได้

การจ่ายหนี้ก็เหมือนกันค่ะ วิธีนี้แนะนำให้คุณ “โฟกัสที่ยอดหนี้ที่น้อยที่สุดก่อน” โดยไม่ต้องสนใจอัตราดอกเบี้ย

หลายคนอาจจะเถียงว่า ตามหลักคณิตศาสตร์แล้วเราควรปิดหนี้ดอกเบี้ยแพงก่อนสิถึงจะคุ้มที่สุด ซึ่งนั่นก็ถูกค่ะ แต่นั่นคือวิธีแบบหุ่นยนต์ สำหรับมนุษย์ที่มีความรู้สึกท้อแท้และหมดไฟ วิธีแบบ Snowball จะตอบโจทย์กว่ามาก

ขั้นตอนการทำ Snowball ทีละสเต็ป

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน เรามาดูวิธีทำกันแบบจับมือทำเลยค่ะ

1. เรียงลำดับหนี้จากน้อยไปมาก เอาใบแจ้งหนี้ทุกใบมากาง แล้วจดออกมาเลยค่ะว่าแต่ละใบมียอดหนี้คงเหลือเท่าไหร่ (ไม่ต้องดูดอกเบี้ยนะคะ ดูแค่ยอดเงินต้น) แล้วเรียงลำดับจากยอดน้อยที่สุด ไปหายอดมากที่สุด

2. จ่ายขั้นต่ำทุกใบ ยกเว้นใบที่น้อยที่สุด หนี้ก้อนใหญ่ ๆ ที่อยู่อันดับท้าย ๆ ให้คุณจ่ายแค่ “ขั้นต่ำ” เพื่อรักษาเครดิตบูโรไว้ก่อน ห้ามเบี้ยวเด็ดขาด

3. ทุ่มเงินทั้งหมดไปที่หนี้ก้อนเล็กที่สุด ถ้าคุณมีเงินเหลือ หรือหาเงินเพิ่มได้ ให้เทงบทั้งหมดไปโปะหนี้ก้อนแรกที่น้อยที่สุดนี้ กัดฟันจ่ายให้เยอะที่สุดเท่าที่จะทำได้

4. พลังทบต้นเมื่อหนี้ก้อนแรกหมด วินาทีที่คุณปิดหนี้ใบแรกได้สำเร็จ นี่แหละค่ะคือจุดเปลี่ยน คุณจะรู้สึกโล่งและภูมิใจมาก จากนั้นให้นำเงินก้อนเดิมที่คุณเคยใช้ผ่อนใบแรก ไป “ทบ” รวมกับเงินที่จะจ่ายใบที่สอง (Snowball เริ่มทำงานแล้ว)

ทำแบบนี้วนไปเรื่อย ๆ จากใบที่ 2 ไปใบที่ 3 เงินก้อนที่จะไปโปะหนี้ก็จะใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ เหมือนก้อนหิมะ จนสุดท้ายคุณจะสามารถปิดหนี้ก้อนใหญ่ที่สุดได้ด้วยความเร็วที่คุณคาดไม่ถึง

ทำไมจิตวิทยาถึงชนะคณิตศาสตร์

สาเหตุที่วิธีนี้ได้ผลดีกว่าวิธีอื่น เพราะมนุษย์เสพติด Dopamine หรือสารแห่งความสุขจากความสำเร็จค่ะ ถ้าคุณเลือกจ่ายหนี้ก้อนใหญ่ดอกเบี้ยโหดก่อน (เช่น หนี้บ้าน หรือหนี้บัตรวงเงินสูง ๆ) คุณอาจต้องผ่อนอยู่ 3-5 ปีกว่าจะเห็นว่ามันหมดไป ระหว่างทางคุณจะรู้สึกเหนื่อย ท้อ และมีโอกาสล้มเลิกกลางคันสูงมาก เพราะไม่เห็นเส้นชัยสักที

แต่กับวิธี Snowball คุณอาจจะใช้เวลาแค่ 1-2 เดือนก็ปิดบัตรใบแรกได้แล้ว ความรู้สึกที่ได้เห็นยอดหนี้กลายเป็น 0.00 บาท มันคือยาชูกำลังชั้นดีที่บอกสมองเราว่า “เฮ้ย เราทำได้นี่นา”

แรงส่งจากชัยชนะเล็ก ๆ (Small Wins) นี่แหละค่ะที่จะเปลี่ยนพฤติกรรมเรา ทำให้เรามีวินัยมากขึ้น และสนุกกับการ “ล่า” ปิดหนี้ใบต่อไป เหมือนการเล่นเกมผ่านด่านไปเรื่อย ๆ

ข้อควรระวังของวิธี Snowball

แม้จะฟังดูดี แต่ก็มีกับดักที่ต้องระวังค่ะ

• วินัยต้องเหล็กเพชร เมื่อปิดบัตรใบแรกได้แล้ว ห้ามนำเงินส่วนที่เหลือไปช้อปปิ้งเด็ดขาด ต้องนำไปทบจ่ายใบต่อไปทันที ถ้าเผลอเอาไปใช้ จังหวะ Snowball จะหยุดชะงักและกู้คืนยากมาก
• อย่าก่อหนี้ใหม่เพิ่ม ระหว่างที่กำลังปั้นก้อนหิมะ บัตรเครดิตที่ปิดยอดไปแล้วควรเก็บเข้าลิ้นชัก หรือยกเลิกไปเลยถ้าไม่จำเป็น เพื่อป้องกันการกลับไปรูดซ้ำ (Re-accumulate) ซึ่งจะทำให้วงจรอุบาทว์กลับมาอีกครั้ง

ในโลกการเงิน ตัวเลขความคุ้มค่าเป็นเรื่องสำคัญ แต่ในโลกความเป็นจริง สภาพจิตใจ สำคัญกว่าค่ะ วิธี Snowball อาจจะทำให้คุณเสียดอกเบี้ยรวมมากกว่าวิธีอื่นนิดหน่อย แต่มันการันตีว่าคุณจะมีกำลังใจวิ่งไปจนถึงเส้นชัย การได้ปลดปล่อยตัวเองจากพันธนาการหนี้ และกลับมามีอิสรภาพทางการเงินอีกครั้ง คือความคุ้มค่าที่ประเมินเป็นตัวเงินไม่ได้

เริ่มปั้นก้อนหิมะของคุณตั้งแต่วันนี้ แล้วคุณจะตกใจว่าตัวเองเก่งแค่ไหนที่สามารถเคลียร์หนี้กองโตนั้นได้สำเร็จค่ะ